İş sözleşmesi sona eren bir işçinin talep edebileceği alacaklar tek bir zamanaşımı süresine tabi değildir. Alacağın türüne göre süre değişir ve bu sürenin kaçırılması, hakkın esasen var olmasına rağmen mahkemece reddedilmesine yol açar.
Beş yıllık zamanaşımına tabi alacaklar
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ile 12 Ekim 2017 tarihinden sonra sona eren iş sözleşmelerinde aşağıdaki alacaklar beş yıllık zamanaşımına tabi tutulmuştur:
- Kıdem tazminatı
- İhbar tazminatı
- Kötüniyet tazminatı
- Eşit davranma ilkesine aykırılıktan doğan tazminat
- Yıllık izin ücreti
Ücret niteliğindeki alacaklar
Ücret, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti gibi kalemler Türk Borçlar Kanunu m. 147 uyarınca beş yıllık zamanaşımına tabidir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, zamanaşımının her bir ücret alacağı için ayrı ayrı ve alacağın muaccel olduğu tarihten itibaren işlemesidir. Bu nedenle geriye dönük fazla mesai talebinde, dava tarihinden beş yıl öncesine kadar olan dönem talep edilebilir.
Zamanaşımı ne zaman başlar?
| Alacak türü | Başlangıç anı |
|---|---|
| Kıdem ve ihbar tazminatı | İş sözleşmesinin feshedildiği tarih |
| Yıllık izin ücreti | İş sözleşmesinin sona erdiği tarih |
| Fazla mesai ücreti | Her ay ücretin ödenmesi gereken tarih |
| İşe iade sonrası boşta geçen süre ücreti | Kesinleşen kararın işverene tebliği |
Arabuluculuk başvurusunun etkisi
İşçilik alacakları bakımından dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabuluculuk bürosuna yapılan başvuru, 6325 sayılı Kanun m. 16 uyarınca zamanaşımını durdurur. Son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren süre kaldığı yerden işlemeye devam eder.
Zamanaşımı hâkim tarafından kendiliğinden dikkate alınmaz; karşı tarafın açıkça def'i olarak ileri sürmesi gerekir. Ancak uygulamada işveren vekilleri bu def'iyi düzenli olarak ileri sürdüğünden, sürelerin takibi işçi açısından kritik önemdedir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut olayınıza ilişkin süreler dosyanızın özelliklerine göre farklılık gösterebilir.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut uyuşmazlığınıza ilişkin değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz.